Hüquqi yardım

Valideynlik hüququndan məhrum edilmə
02 Sen

Valideynlik hüququndan məhrum edilmə

Valideynlik hüququndan məhrumetmənin xüsusiyyətləri. Hansı hallarda şəxs qanunla valideynlik hüququndan məhrum edilə bilər? Valideynlik hüququndan məhrum edilmiş şəxsin uşağı başqa şəxs tərəfindən övladlığa götürülə bilərmi?

Valideynlik hüququndan məhrumetmənin xüsusiyyətləri

Təbii ki, valideynlik hüququndan məhrumetmə çox xoşagəlməz haldır. Nəticədə ata, ana, hətta bəzən hər iki valideyn övladlarının tərbiyəsindən uzaqlaşdırılır və eyni zamanda övladlarını taleyin ümüdünə buraxırlar.

Cəmiyyətdə belə bir yanlış fikir formalaşıb ki, yalnız alkoqolik və ya narkomanların valideynləri və ya uzun illər aliment ödəməyən şəxslər valideynlik hüququndan məhrum edilə bilər.

Bu yanaşma ona gətirib çıxarır ki, məsələn, övladını 10 ildən artıq müddətdə görməyən valideynin valideynlik hüququndan məhrum edilməsi məsələsi gündəmə gətirilmir. Övladına əhəmiyyət verməyən valideyn tez-tez bəhanələr uydurur: “Mən spirtli içki aludəçisi deyiləm, narkoman deyiləm və hər ay lazım olan alimenti ödəyirəm. Ona görə də heç kim məni valideynlik hüququndan məhrum edə bilməz”.

Hansı hallarda şəxs qanunla valideynlik hüququndan məhrum edilə bilər?

Yalnız məhkəmə şəxsi valideynlik hüququndan məhrum edə bilər.

Valideynlik hüquqlarından məhrumetmə üçün əsasların siyahısı Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 64-cü maddəsində qeyd edilmişdir: 

  • valideynlər valideynlik vəzifələrini yerinə yetirmədikdə
  • aliment qəsdən ödənilmədikdə
  • uşağı doğum evindən və ya hər hansı tibb, təhsil müəssisəsindən, əhalinin sosial müdafiəsi müəssisəsindən və digər bu kimi 
  • müəssisələrdən götürməkdən üzrlü səbəb olmadan imtina edildikdə
  • valideyn hüquqlarından sui-istifadə edildikdə;
  • uşaqlara qarşı məişət zorakılığı hərəkətləri etdikdə
  • valideyn xroniki alkoqolik və narkomandırsa
  • uşaqların və ya ərinin (arvadının) sağlamlığı və ya həyatı əleyhinə qəsdən cinayət törətdikdə.
  • uşaqların cinsi istismarı və ya cinsi istismarı ilə bağlı cinayət törətdikdə

 

Valideynlik hüquqlarına xitam verilməsi üçün müraciət edərkən siz və övladınız niyə qarşı tərəfin valideynlik hüquqlarına xitam verilməsinə ehtiyac duyduğunu dəqiq bilməlisiniz. Bununla nəyə nail olmağa ümid edirsiniz?


Onu da qeyd edək ki, valideynlik hüququndan məhrum edilmiş valideyn övladını tərbiyə etmək hüququndan məhrum olur, onun uşaq bağçasında, məktəbdə uğurları və problemləri ilə maraqlanmaq hüququnu itirir.

Şəxs valideynlik hüququndan məhrum etdikdən sonra o, uşağa icazə vermək və ya qadağan etmək hüququnu da itirir. Bu, ilk növbədə, uşağın xaricə aparılması, habelə tibbi yardım istəməsi ilə bağlı icazə və qadağalara aiddir.

Valideynlik hüququndan məhrum edilmiş şəxs övladının ölümündən sonra ona qalan əmlaka vərəsəlik edə bilməz, lakin uşaq valideynlik hüququndan məhrum edilmiş valideynin əmlakına vərəsə olur.

Bundan əlavə, qeyd etmək lazımdır ki, valideynlik hüququndan məhrum edilməsi heç bir halda şəxsi aliment ödəmək öhdəliyindən azad etmir. Yəni, şəxs valideynlik hüququndan məhrum edilsə belə, övladlarına aliment ödəməyə davam etməlidir.

Valideynlik hüququndan məhrum edilməsinə baxmayaraq, məhrum valideynin digər qohumlarının (məsələn, nənə və baba) uşağa münasibətdə hüquqları itirilmir.

Valideynlik hüququndan məhrum edilmiş şəxsin uşağı başqa şəxs tərəfindən övladlığa götürülə bilərmi?

Bəli, məsələn, ata valideynlik hüququndan məhrum edildikdən sonra onun uşağı ananın yeni əri tərəfindən övladlığa götürülə bilər (məhrumiyyətdən 6 ay sonra).

#aliment # boşanma # vekil nomreleri # vekil axtariram # vekil # hüquqşünas # vekil telefon nomreleri # vekillerin telefon nomreleri # huquqi yardim # huquq mesleheti # hüquqşünaslıq # vəkil

Şərhlər

  • Efsane mirzezade 2026-08-05 21:10:16

    Salam menim qizim 1 aylemden atasinina dindadi onun familyasindadi amma 1 aylemde zaks olunmuyub tekce ataliq verib artiq 4 ildi ayriyiq men 2 ayle.qurmusam isdemirem usawim o atanin adinda qalsin ve atasi maraqlanmir aliment vermir artiq4 ildi ne elaqe var ne bir sey xais edirem yonlediresiz

    **Cavab:**Salam. Uşağın soyadının dəyişdirilməsi və ya atalıq hüququndan məhrum edilməsi məsələsi yalnız məhkəmə qaydasında həll olunur; atan uşağın saxlanılmasında (aliment ödənilməsində) və tərbiyəsində 4 il ərzində qərəzli şəkildə iştirak etməməsi valideynlik hüquqlarından məhrum edilməsi üçün əsas yaradır. İddia ərizəsi ilə rayon (şəhər) məhkəməsinə müraciət edərək həm aliment tələbi, həm də valideynlik hüquqlarından məhrum etmə məsələsini qaldıra bilərsiniz. Atalıq hüququndan məhrum edildikdən və ya hazırkı həyat yoldaşınız uşağı övladlığa götürdükdən sonra uşağın soyadını və ata adını rəsmi olaraq dəyişdirmək mümkün olacaqdır. Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Fariz 2026-06-15 14:41:52

    Salam. Arvadın kişiyə xəyanətinə görə onu analıqdan məhrum edib uşaqları atada saxlamaq olurmu? Olursa hansı şərtlər həyata keçirilməli və hansı sübutlar təqdim edilməlidir?

    Xəyanət faktı təkbaşına ananı valideynlik hüququndan məhrum etmək üçün qanuni əsas sayılmasa da, uşaqların yaşayış yerinin atanın yanında müəyyən edilməsi üçün məhkəmədə nəzərə alına bilər; bunun üçün ananın həyat tərzinin uşağın tərbiyəsinə və mənəvi inkişafına mənfi təsir göstərdiyini, atanın isə daha yaxşı saxlanma və mənəvi-məişət şəraiti yarada bildiyini şahid ifadələri, yazışmalar, fotolar və qəyyumluq komissiyasının rəyi kimi sübutlarla məhkəməyə təqdim etmək lazımdır (10 yaşından yuxarı uşaqların öz fikri də nəzərə alınır). Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Mustafayeva Fidan Şamil qizi 2026-06-11 01:19:52

    Men anadan qardasimdan imtina etmek isdiyirem usaqimdanda yoldasimdada

    Ele bir prosedur yoxdur Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Tahilə 2026-06-08 19:05:19

    Salam 12 ildi ayrılmışam ikinci defe evlenmişem qızım 18 yaşında atası heç bir maddi ve menevi destek göstermedi ,tam tərsinə valideynlik hüququndan sui-istifadə etdi,qızım öz atasından imtina emek istiyir,onu bu güne qədər böyüdən insanı yəni hal hazırda olan həyat yoldaşımın adını ve soyadını daşımaq istiyir bu mümkünmü?

    18 yaşdan sonra övladın atasından hüquqi imtina etməsi adlı prosedur yoxdur. Soyadını dəyişmək mümkündür Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Humay Məmmədli 2026-03-24 11:17:22

    Salam. Mənim atamın ciddi alkoqolik aludəçiliyi var. İçib içib evdə şiddətli dava salır. Bacım və qardaşım 18 yaşdan kiçikdit və artıq psixologiyaları pozulub. Anam isə biz uşaq olanda rəhmətə gedib. Mən bacım və qardaşımın atamdan alınıb mənə vəya nənə və babasına verilməsini istəyirəm. Bu mümkündür?

    Bəli, məhkəməyə müraciət edib qəyyumluğun dəyişdirilməsi və uşaqların nənə-babalarının himayəsinə verilməsi tələb oluna bilər Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Aliyeva Nermin 2026-02-17 16:12:51

    Salam men ushagin atasiynan zarsın falan yoxdu 1yash 6ayliq Oglum var ozu cixib gedib moskvada yashiyir ve ushaga baxmir kirayeni odemir.kuceye atib ushagida menide Men Ataliqdan merhum ede bilerem onu?

    Məhkəməyə müraciət edərək uşağın baxımı və aliment ödənişi ilə bağlı iddia qaldıra bilərsiniz. Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Gunel 2026-01-26 00:31:37

    Salam men 1 ildi bosamsam 2 azyasli ovladim var atalari 1- il erzde bir defede olsun aliment odemeyib 5 il mehkumluq heyati yasayib ataliq huqdan mehrum etmek olar ?

    Ata uzun müddət aliment ödəmirsə, uşaqlarla heç bir əlaqə saxlamırsa və valideynlik vəzifələrini qəsdən yerinə yetirmirsə, məhkəmə qaydasında valideynlik hüquqlarından məhrum edilə bilər. Keçmiş məhkumluq özü-özlüyündə əsas deyil, lakin alimentdən yayınma və uşaqlara faktiki biganəlik sübut olunarsa, iddia təmin edilə bilər. Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Günel Baxşəliyeva 2025-10-26 22:22:48

    Mən boşanmışam. 3 uşağım var. Bir evdə yaşayırıq yoldaşımla. Aliment verməmək üçün ortancıl 8- də oxuyan oğlumu ələ alıb. Mənə qarşı edir. Uşaq yaxşı oxuyurdu deyir oxuma atan dalında durub. Velosiped alıb ona . Çox sürətli sürür. Atasına deyirik bizi təhqiq edir ki, yaxşı edir. Uşağım əldən gedir. Qəti məni eşitmir. Mənə yaxşı edirəm deyir. Mənəvi çökmüşəm. Günü televizorun qarşısında keçir. Atası qəsdən heç nə demir ki, mən belə əsəbləşim. Mən istəyirəm atasını atalıqdan məhrum edim. İçki düşkünüdür. Amma boynuna almır. Özü də direktordu. Küçə söyüşləri söyür mənə övladlarımın yanında. Mən necə edə bilərəm? O atalığa layiq insan deyil. Minnətdaram əvvəlcədən

    Atalıqdan məhrumetmə yalnız uşağa qarşı zorakılıq, laqeydlik və ya spirtli içki aludəçiliyi sübuta yetirilərsə mümkündür. Sübutlar (polis müraciətləri, şahid ifadələri, məktəb arayışları və s.) toplayıb məhkəməyə iddia ərizəsi verməlisiniz. Sadəcə ailə münaqişəsi və təhqir bu qərar üçün əsas sayılmır. Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Aydan Kərimova 2025-10-14 20:20:05

    Ata ovladini gormur ailelidir .Dogrudur alimenti odeyir ama usagi gormek istemir .Mende xariicide yasamaq tehsil almaq isteyirem ama ata icaze vermir usagi goturmeyime Mende mecburi.qaliram burda.ataliqdan mehrum ede bileremmi?10.ildir usagim.ata uzu gormeyib

    Azərbaycanda atalıqdan məhrum etmək üçün yalnız ciddi hüquqi əsaslar olmalıdır. Sadəcə uşağı görməməsi atalıq hüququndan məhrum üçün kifayət etmir. Vəkil Qulam İsmayılzadə
  • Zəhra Rzayeva 2025-10-02 10:14:25

    Aliment tələb edilmədikdə,bir müddət sonra tələb etmək olarmı

    Bəli, aliment dərhal tələb olunmasa da, sonradan məhkəməyə müraciət edib tələb etmək mümkündür. Vəkil Qulam İsmayılzadə

    Şərh yaz